Makalede Sonuç Nedir? – İzmirli Bir Gençten Mizahi Bir Bakış
Hadi itiraf edelim: Hepimiz “Makalede sonuç nedir?” sorusunu çok kez sormuşuzdur. Özellikle okulda veya iş yerinde, çok uzun bir yazıyı okuduktan sonra, “Peki şimdi ne oldu?” diye düşünmek, genelde son noktayı anlamak için aklımıza gelen ilk şeydir. Bu yazı da, böyle bir anı yaşarken tam olarak neler olduğunu açıklamaya çalışacak. Düşünsenize, bir makale yazıyorsunuz ve başlıyorsunuz: “Günümüzde teknoloji her geçen gün gelişiyor…” Ama tam metni bitirdikten sonra, en büyük sorunuz şu oluyor: “Sonuç nedir?”
İşte, şimdi tam da bu soruyu cevaplayacağız.
Makalede Sonuç Nedir? – Hadi Biraz Derinlemesine İnceleyelim
Diyelim ki bir makale yazdınız. Çok güzel, detaylı, akademik ve neşeli bir yazı oldu. Ama en sonun da şu kadar uzun cümleye geldiniz ve kafanızda o devasa soruyu sorgulamaya başladınız: “Evet ama şimdi… sonuç nedir?”
Yani, bazen bir şeyin ne olduğunu anlatmak çok basitken, bu şeyi neden anlatıyor olmanız gerektiğini ya da ne amaçla yazdığınızı anlamak oldukça zor olabilir. Benim gibi bir insan için – yani sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen birisi için – bu sorunun çözümü hayli karmaşık oluyor.
Ben: “Sonuç ne demek ya? Makale bitiyor, evet… Ama sonuç… Hımm, doğru bir kelime kullanıyor muyuz?”
Arkadaşım: “İşte, bu yüzden seninle yazı yazmak zor. Bu kadar analitik bir insan ne yapacak?”
Neyse, biraz eğlenceli düşünelim. Makalede sonuç, basitçe anlatmak gerekirse, yazının ana mesajıdır. “Şu an neyi anlatmaya çalışıyorduk ve sonunda ne oldu?” sorusunun cevabıdır. İşte bunun adı sonuç. Ama dedik ya, bu kadar basit olsaydı, bu yazı zaten çoktan bitmiş olurdu. Gelin, biraz daha derinlemesine bakalım.
“Sonuç” Amaç Değil, Durumun Sonu Olmalı
Hepimiz bazen bir yazıyı bitirdiğimizde, “Hadi bakalım, şimdi o sonucu yazalım, ne de olsa sonuç kısmı herkesin okuduğu yer!” diyebiliyoruz. Ama aslında, makalenin sonuç bölümü sadece bir özet değil, aynı zamanda yazının amacı doğrultusunda yapılan sonuçlandırma işidir.
Bir makale yazarken, o kadar çok araştırma yapıyoruz, o kadar çok detaylı örnek veriyoruz ki, sonrasında “Peki ya bu kadar yazdım, ne anladım?” sorusunu soruyoruz. İşte bu, sonuç kısmında ne kadar zorlandığımı açıkça anlatır. O kadar zor ki, bazen şöyle düşünüyorum: “Benim yazdıklarımı okuyan kişi en son ne hisseder? Neyle karşılaşacak?”
Evet, işte buradayız:
“Sonuç kısmı, yazdıklarınızın toplamıdır. Ama unutmayın, bir yargı vermek değildir.”
Yani, sonuç bölümü yazının genelinde verilen bilgilerin bir araya getirilmesi ve en önemli çıkarımın yapılmasıdır. Ama yazıyı yazarken o kadar çok detay varken, bu çıkarımı yapmak… zor iş.
Hadi, Biraz Mizah Ekleyelim: “Sonuç” Bölümündeki Kapanış
Bir yazı yazmak, özellikle de “sonuç” kısmına gelmek, bazen bir komediye dönüşebilir. Yani, yazının sonunda bir bakıyorsunuz ki, “Sonuç nedir?” kısmı her şeyin tamamlanmış bir hali. Ama o kadar kalıplaşmış bir şeydir ki, o bölüme genellikle şu şekilde yaklaşılır: “Yani, makale çok uzun oldu, şimdi en kısa şekilde yazalım.”
Bazen, sonuç kısmını yazarken şunu düşünürüm: “Keşke burada biraz espri yapsam, kimse fark etmez!” Hatta bazen, makale yazarken birkaç esprili cümle bile sıkıştırırım, ne de olsa, okuyucunun sıkılmaması lazım.
Ben (iç ses): “Hadi bakalım, ne de olsa bu yazının sonunda neredeyse herkes uyur, şu sonuç kısmını biraz neşelendirelim.”
Bazen de bu durumu, bir “baba esprisi”ne benzetiyorum: herkes sessizce yazıyı okur, sonra sonuç kısmında birden, “Ama bu yazının sonunda şu oldu!” dedikten sonra, işler şenlenir. Sonuç kısmını yazarken de az önceki gibi şunu diyecek gibi hissediyorum: “Çok derin anlamlar çıkaramayız, ama en azından bir gülümseme yaratabilirim.”
Sonuç Bölümünü Kendi Hayatımla Kıyaslamak
Sonuç kısmını yazarken, hayatımda bazı şeylerin de her zaman bir sonuçla bitmediğini fark ediyorum. Örneğin, bir sabah kalktım ve kendime kahve yaparken düşündüm: “Bugün günüm nasıl geçer, peki bunun sonunda ne olacak?” Sonuç? Bilmiyorum. Çünkü hayat, genellikle öyle planladığımız gibi gitmez.
Hayat ve yazılar arasındaki en büyük farklardan biri bu. Yani, yazılar bir noktada sona erer ama hayat, genellikle şu şekilde devam eder:
Ben: “Aha, bak bir şey buldum! Giriş kısmı tamam, gelişme kısmı da ama sonuç… hala çözemedim.”
Arkadaşım: “O zaman sonuç kısmını yazarken kafanı yorma, en iyisi kahve iç!”
Evet, bazen gerçekten de sonuç kısmı, gerçek hayatta olduğu gibi kolayca ve rahatça yazılamaz. Ama işte bununla barışmak, sonuca varmak, bir noktada yazının toplamını “özetlemek” de işin güzelliği. Öyle ki, yazının sonunda ne yazdığınızdan çok, okuduğunuzda hissettikleriniz önemli. Çünkü sonuç, sadece bir bitiş değil, aynı zamanda bir başlangıçtır.
Sonuç Olarak: Sonuç Nedir?
Özetle, makalede sonuç nedir? Sonuç, yazının tüm sürecinin toplamıdır ve okura yazının ana fikrini verir. Bazen net bir çözüm sunmak yerine, düşündürür ve daha fazla soru ortaya çıkarır. Bu, tıpkı hayat gibi. Sonuç kısmı her zaman kesin bir son değildir. Bu, genellikle bir yazının finalini işaret eder, ama finalin ardından da hayat devam eder.
Makalenin sonunda kafamızda beliren soru şudur: “Eee, sonrasında ne olacak?” ve bu, hem yazılar hem de hayat için geçerli bir sorudur.